Akla dönüş şu sıralar İstanbul Modern’de gösterimde olan ve 23 Mayıs’a kadar devam edecek olan video programının teması. Video programı adını aynı zamanda program dahilinde iki videosu gösterimde olan Man Ray’ın aynı isimli eserinden almış. Videonun yanında yazan açıklamalardan, Man Ray’ın Akla Dönüş videosunu (1923) rayograf adlı fotoğraf tekniğini kullanarak yaptığını öğrendim. Yine videonun yanında yazan açıklamalara göre rayograf kamerasız bir fotoğraf tekniğiymiş. Görüntü elde etmek için objeler doğrudan ışığa duyarlı bir kağıt üzerine yerleştirilip üzerlerine ışık veriliyor ve böylece fotoğraflanıyormuş. Ama Man Ray görüntü elde etmenin yanında, bu teknikle harektli görüntü elde etmiş, yani sinema. Ben bunun nasıl yapılabileceğini hayal bile edemedim. Fikri olan benimle de paylaşırsa sevinirim.

Programda  Man Ray’ın yanı sıra Hans Richter’in de oldukça ilginç bir çalışması yer alıyor (Hayaletler, 1928). Richter’in oldukça sıradışı ve mizahi hayal gücünün ürünü olduğunu düşündüğüm “Hayaletler” adlı videosunda da temayı destekler nitelikte bir normale ve dolyısıyla akla dönüş söz konuşu. Ayrıca Nobel Edebiyat Ödüllü Samuel Beckett’in “Ben Değil” adlı eseri de gösterimde olan videolar arasında.